Adderall vs Modafinil

Adderall kopen

In de categorie cognitive enhancers, ook wel bekend als “smart drugs” zijn er naast modafinil slechts een paar middelen die bewezen werkzaam zijn. Een van de bekendste hiervan staat in Amerika bekend als Adderall en in Nederland als dextro-amfetamine. In dit artikel leggen wij uit wat de overeenkomsten zijn tussen Adderall en Modafinil en vooral ook wat de verschillen zijn.

Wat is Adderall?

De merknaam Adderall is vooral bekend in de VS, in Nederland is dit bekend onder de naam dex(tro)-amfetamine en wordt in Nederland verkocht als “Amfexa” [1]. Het is de medicinale versie van amfetamine en sommigen zal het verbazen dat dit hetzelfde middel is als de drug met de straatnamen “speed” en “pep”. Amfetamine is voor het eerst gesynthetiseerd in 1887 en is in het verleden voor vele toepassingen gebruikt (waaronder zelfs als vermageringspil), maar tegenwoordig vooral voorgeschreven als medicijn tegen ADHD en narcolepsie. Dit komt dus overeen met Modafinil, wat officieel wordt voorgeschreven als medicijn tegen narcolepsie en daarnaast ook voor ADHD wordt gebruikt.

Qua werking zijn er ook veel overeenkomsten. Modafinil (Provigil), zoals al uitvoerig op onze site besproken, verhoogt concentratie en alertheid, verbetert het geheugen en cognitie, verlaagt reactievermogen en verhoogt motivatie om taken af te ronden [2][3][4]. De werking van Adderall vertoont veel overeenkomsten. Het maakt de gebruiker scherp en geconcentreerd, onderdrukt moeheid en slaap en verlaagt het reactievermogen. Dit stelt de gebruiker in staat om urenlang geconcentreerd aan 1 taak te werken. Hierdoor is het erg populair onder studenten, vooral in de VS, waar dit geneesmiddel makkelijk wordt voorgeschreven en dus overal verkrijgbaar is.

Hoe werkt Adderall ten opzichte van Modafinil op het cognitieve vermogen?

In 1995 is een zeer interessante medische studie uitgevoerd om het verschil in effect tussen modafinil en dex-amfetamine te onderzoeken. Een groep militairen werd ingedeeld in drie verschillende groepen, een groep modafinil, een groep dex-amfetamine (=Adderall) en een groep niets (placebo, suikerpil) [5]. Deze militairen moesten maar liefst 64 uur wakker blijven (2 volle nachten) en cognitieve taken uitvoeren, waarbij elke groep op drie verschillende momenten een dosis modafinil, dex-amfetamine of een placebo kreeg toegediend.

Gekeken werd naar zowel subjectieve maatstaven: hoe ze zich voelden en hoe moe en slaperig ze waren, maar ook naar objectieve maatstaven door het afnemen van cognitieve testen. Er zijn meerdere resultaten uit dit onderzoek gekomen en deze zijn zeer interessant. Ten eerste komt er duidelijk naar voren dat de groepen die dex-amfetamine of modafinil hebben genomen lagere reactietijd hebben en beter scoren op logisch redeneren en korttermijngeheugen. Het effect van beide stoffen is dus aanzienlijk en vele malen beter dan de groep niets heeft gekregen. Daarnaast is uit dit onderzoek gekomen dat ten opzichte van elkaar modafinil en dex-amfetamine vergelijkbaar effect hebben. Er moet wel bij gezegd worden dat dit onderzoek heeft gekeken naar het effect na slaapgebrek.

Naast de opgenoemde overeenkomsten zijn er ook verschillen in werking met modafinil: Adderall maakt je fysiek sterker en het maakt je euforisch.

Euforie en verslaving

Vooral het euforische gevoel is veel om te doen. Het is ook de reden dat Adderall ook vaak recreatief wordt gebruikt. Dit klinkt erg positief en tijdens het gebruik is dit effect ook zeker positief, wie wil nou eenmaal niet euforisch zijn? Echter is dit op lang termijn niet positief en wij zullen uitleggen waarom.

Adderall maakt de neurotransmitters dopamine en noradrenaline vrij in de hersenen [6]. Vooral dopamine is verantwoordelijk voor het euforische gevoel welke gebruikers ervaren. Op het moment dat Adderall is uitgewerkt stopt ook de afgifte van dopamine in de hersenen. Hierdoor verdwijnt het euforische gevoel en slaat het totaal om: het verandert naar een meer neerslachtig en depressief gevoel, omdat de voorraad dopamine op is geraakt. In deze omslag schuilt het probleem: een deel van de gebruikers zal meer Adderall bij willen nemen, om het euforische gevoel van dopamine terug te krijgen. Dit maakt Adderall erg verslavend en is de reden waarom dex-amfetamine in Nederland op de Opiumwet lijst 1 staat, de lijst met de meest gevaarlijke en verslavende drugs. Dit is vergelijkbaar met de meeste landen om ons heen. Nu wil het natuurlijk niet zeggen dat iemand die Adderall gebruikt direct verslaafd zal raken, maar bij mensen die verslavingsgevoelig zijn is dit een risico. Daarbovenop, het feit dat Adderall op de Opiumwet lijst 1 voorkomt maakt het bezit zonder geldig doktersrecept net zo strafbaar als bijvoorbeeld cocaïne.

Het grote verschil is dus dat Modafinil dit euforische gevoel niet veroorzaakt zoals Adderall dit doet. De werking van Modafinil op de hersenen is ook totaal anders, dopamine speelt ook een rol [7], maar niet in de mate welke euforie kan veroorzaken. Dus tijdens het gebruik van Modafinil zijn gebruikers niet high, en op het moment dat de Modafinil uitwerkt word je ook niet neerslachtig. Door het ontbreken van dit euforische gevoel is Modafinil niet verslavend en staat het dus ook niet op de Opiumwet.

Gewenning

Een effect wat gerelateerd is aan het verslavende effect is gewenning. Gewenning is het verschijnsel waarbij je steeds een hogere dosis moet innemen om hetzelfde medische effect te bewerkstelligen. Adderall / Dex-amfetamine staat erom bekend een hoge mate van gewenning te hebben [8]. Zelfs als Adderall tweemaal per week gebruikt wordt zal het effect de tweede keer minder zijn bij eenzelfde dosis. Dit zorgt ervoor dat gebruikers steeds een hogere dosis moeten nemen. Bij Modafinil is er ook sprake van gewenning, maar vele malen minder dan bij Adderall.

Bijwerkingen

Voor de bijwerkingen van beide stoffen keren we terug naar het medische onderzoek welke we hierboven hebben genoemd [5]. De onderzoekers beginnen het artikel met: “Modafinil is an alerting substance that is considered safer than amphetamine with fewer side effects”. Dat modafinil dus veiliger is dan dex-amfetamine / Adderall en minder bijwerkingen heeft is al bewezen en breed bekend, hoeven wij niets aan toe te voegen. Tijdens het onderzoek werden de bijwerkingen bij de proefpersonen bijgehouden en heeft geleid tot de volgende conclusie: “…At the end of the study modafinil ellicited fewer side-effects than amphetamine, although more than the placebo group”. Dit is iets wat ook in andere medische studies naar voren komt: dat de bijwerkingen van modafinil milder zijn dan van dex-amfetamine.

Conclusie

Qua cognitieve werking is er veel overlap tussen Adderall/dex-amfetamine en modafinil. Beide stoffen verhogen de concentratie en alertheid en verbeteren de cognitieve werking van het brein. Alleen de manier waarop dit in de hersenen tot stand komt is fundamenteel anders. Dit zorgt voor grote verschillen tussen beide middelen in bijwerkingen, kans op verslaving en ook langtermijngevolgen. Adderall werkt door grote hoeveelheden dopamine vrij te maken in de hersenen. Dit maakt de gebruiker euforisch, maar zorgt er ook voor gewenning, kans op verslaving en het risico op serieuze bijwerkingen. Daarnaast is het bezit van Adderall strafbaar. Modafinil verbetert de concentratie en cognitie, zonder de gebruiker euforisch te maken. Hierdoor is modafinil niet verslavend en kan het voor een lange tijd veilig gebruikt worden.

 

 

Referenties

[1] Amfetamine. (n.d.). In Wikipedia. Retrieved March 10, 2018, from https://nl.wikipedia.org/wiki/Amfetamine.
[2] Battleday RM, Brem AK. Modafinil for cognitive neuroenhancement in healthy non-sleep-deprived subjects: A systematic review. Eur Neuropsychopharmacol. 2015;25(11):1865-81.
[3] Müller U, Rowe JB, Rittman T, Lewis C, Robbins TW, Sahakian BJ. Effects of modafinil on non-verbal cognition, task enjoyment and creative thinking in healthy volunteers. Neuropharmacology. 2013;64:490-5.
[4] Turner DC, Robbins TW, Clark L, Aron AR, Dowson J, Sahakian BJ. Cognitive enhancing effects of modafinil in healthy volunteers. Psychopharmacology. 2003;165(3):260-9.
[5] Pigeau R, Naitoh P, Buguet A, McCann C, Baranski J, Taylor M, et al. Modafinil, d-amphetamine and placebo during 64 hours of sustained mental work. I. Effects on mood, fatigue, cognitive performance and body temperature. J Sleep Res. 1995;4:212-28.
[6] Sulzer D, Sonders MS, Poulsen NW, Galli A. Mechanisms of neurotransmitter release by amphetamines: A review. Progress in Neurobiology. 2005;75(6):406-33.
[7] Qu W-M, Huang Z-L, Xu X-H, Matsumoto N, Urade Y. Dopaminergic D1 and D2 Receptors Are Essential for the Arousal Effect of Modafinil. The Journal of Neuroscience. 2008;28(34):8462-9.
[8] Varga MD. Adderall abuse on college campuses: a comprehensive literature review. Journal of evidence-based social work. 2012;9(3):293-313.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *